«یا ایها الذین آمنوا
کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» (بقره 183)
بنابر این آموزه شرعی
بیش از یک میلیارد مسلمان یک ماه از سال را روزه میگیرند. از متن آیه
میتوان دریافت که روزه نه فقط برای مسلمانان که بر ادیان پیش از آن نیز
واجب بوده است. اما به چه دلیل روزه گرفتن واجب شده است؟
سنت گرایان هرگز به
دنبال دلیل برای هیچ فریضه شرعی نبوده و نیستند.به زعم آنان فرایض را باید
به خاطر فریضه بودنشان رعایت کرد و نه چیز دیگر.اما روشنفکران به شکل دیگری
به این قضیه نگاه میکنند.از نظرگاه آنان دستورات شرعی،دلایل عقلی و منطقی
خاص خود را به همراه دارند،که باید در کشف آن کوشید.برای فریضه روزه نیز
دلایل فراوانی ذکر کردهاند.سلامتی،همدردی با فقرا،بالا بردن تقوا و...
.اما اگرچه میتوان در برخی موارد این دلایل را هم برای روزه داری مناسب
دانست،اما آیا دلیل اصلی روزه همین هاست.اگر دلیل اصلی روزه حفظ سلامتی
است،چرا بسیاری با روزه گرفتن دچار ضعف جسمی میشوند،و آیا رژیمهای غذایی
مناسبتر از روزه وجود ندارد؟ اگر دلیل روزه همدردی با فقراست،چرا روزه بر
همه گرههای فقرا و اغنیا و اقشار متوسط و ... واجب شده؟دلیل اصلی روزه را
باید در چیز دیگر جست.در مفهوم تفاوت.در اینکه انسان به عنوان گل
سرسبد خلقت،تفاوتی اساسی با دیگر جانداران دارد.اینکه انسانِ برخوردار از
قدرت اختیار و آگاهی،توان این را دارد تا با آگاهی و اختیار در عین گرسنگی و
مهیا بودن لذیذترین خوردنیها،نخورد و در عین تشنگی با وجود مهیا بودن
بهترین نوشیدنیها ننوشد.گرسنگی و تشنگی کشیدن،ابدا فضیلت نیست.آنچه به روزه
دار فضیلت میبخشد،استفاده از نیروی اختیار انسانی است برای اینکه تفاوت
انسان و حیوان آشکار شود.اگر چنین نگاهی به روزه داشته باشیم،آنگاه سلامتی و
همدردی با فقرا و دیگر دلایل روزه داری هم منطقیتر میشود.
فرا رسیدن ماه مبارک
رمضان را به تمام مومنان خداجو تبریک عرض میکنم.
بیشتر عرفا و حکمای الهی نفس
ناطقه و روح انسانی را موجودی می دانند آسمانی و ملکوتی که از عالم بالا
تنزل نموده و به این بدن عنصری تعلق یافته است. بر خلاف جمعی از آنان که
صدر المتالهین نیز از آن جمله است که روح آدمی را از رویدادهای عالم طبیعت
می دانند و در حرکت جوهری از ماده به معنی و از جسمانیت به روحانیت تبدیل
می شود که در اصطلاح می گویند روح جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء است بر
خلاف دسته اول که می گویند روح روحانیه الحدوث است. از طرفداران این عقیده
ابن سینا، حافظ و عارف رومی است. ابن سینا در قصیده معروف عینیه اش که به
زبان عربی است می گوید:

کبوتری بس عزیز و ارجمند از جایگاهی بالا ووالا
بر تو فرود آمد. با آن که گشاده روی و بی پرده روی نمود از چشم ارباب نظر
مستور ماند. گرچه دولت وصالش با کراهت او و علی رغم میل باطنیش برای تو دست
داد ولی خود پس از وصل با تو انس گرفت و بر هجران و فراقت نالان گشت. نخست
از مجاورت این فضای تیره رنگ، عار و ننگ داشت و به جز با فضای عالم نورانی
خود انس نداشت لیکن پس از آن که با کراهت خاطر به هوای این ویرانه بال
گشود چنان با این خراب آباد بی آب و گیاه انس گرفت که به گمانم عهدهای
دیرین که با یاران خود داشت فراموش کرد و منازلی که تاب فراقش را نداشت از
خاطر ببرد ….
و حافظ می گوید
چنین قفس نه سزای چو من خوش الحانیست
روم به روضه رضوان که مرغ آن چمنم
و مولانا گوید
جان ز هجر عرش اندر فاقه ای تن ز عشق خار بن چون ناقه ای
جان گشاید سوی بالا بال ها تن زده اندر زمین
چنگال ها
حال چه گفته صدر المتالهین درست باشد چه گفته
ابن سینا و حافظ و مولانا ، آدم در طول زندگیش دنبال این است که یا اون
کبوتر رو که هست دوباره پرواز بده یا این که روحش کبوتری بشه که پرواز می
کنه. اگه همه دنیا رو به شکل تجلی اسماء جمالیه و جلالیه خداوند ببینیم
گاهی با جمالش و گاهی با جلالش حال می کنیم. گاهی گریه و زاری و انابه می
کنیم و گاهی هم از پرواز یک پرنده آن چنان به وجد می آییم که بدوم تا ته
دشت بروم تا سرکوه. به قول شیخ اجل سعدی
که دریا و هامون و کوه وفلک بنی
آدم و دیو و جن و ملک
همه هر چه هستند از آن کمترند که با هستیش نام هستی برند
Why
we fast in Islam
چرا ما مسلمانان روزه می گیریم ؟
By Najla Al
Awadhi, Special to Gulf News
:
متن زیر
ترجمه مطلبی است که خانم نجله العوضی که عضو پارلمان امارات متحده عربی است
و مدیرعامل کانال یک دبی است نوشته شده است و در خبرگزاری خلیج( فارس ) منتشر
شده است اینها نظرات و نکته
هایی است که یک زن مسلمان عرب در باره ماه رمضان
بیان داشته است و مطلب را زا زوایه ای دیگر مورد بررسی قرار می دهد و ما بدون کم و کاست آن رادر اینجا آورده ایم :
یکی از
دوستانم با تعجب فراوانی که در قیافه اش موج می زند از
من سوال می کند که : منظورت این است که در ماه رمضان از طلوع آفتاب تا
غروب آفتاب هیچ نوشیدنی و خوردنی را نمی خورید ؟
شاید
آنگونه که دوست من احساس می کند این امری تعجب انگیز بوده
و باور کردنش سخت باشد که چگونه مسلمانان در طی یک ماه روزه داری از خوردن و آشامیدن خودداری می کنند در این
زمان بسیاری از مردم در فقر و بدبختی زندگی می کنند یک ماه روزه گرفتن چیز
زیاد مهمی نیست و وظیفه ساده ای است . این در واقع روح رمضان است تا ما
بتوانیم گرسنگی را احساس کنیم و نسبت به آنها احساس همدردی
داشته باشیم . و نیز خودکنترلی self-restraint و
پرهیزکاری piousness را در ما تقویت کند .
برای من
و همه مسلمانان این اموزش عمیق را درپی دارد و فقط
ماهی نیست که به غذا خوردن ارتباط داشته باشد بلکه می توان به جنبه های
اجتماعی آن هم توجه کرد و نیز به برنامه های تلویزیونی که در این ماه پخش
می شود و در مورد پارسایی و خداترسی آموزش هایی را به افراد می دهد
What
is Ramadan?
رمضان چیست
؟
رمضان
نهمین ماه از تقویم هجری قمری اسلامی است و بعنوان ماهی معنوی در میان
ماههای اسلامی مشهور است . در همین ماه بوده است که قران نازل شده است
روزه
گرفتن ماه رمضان یکی از 5 پایه اصول اسلامی است و همه مسلمانانی که از نظر
روحی و جسمی توانایی داشته باشند و به سن بلوغ رسیده باشند باید در طول این ماه روزه بگیرند .
آنهائیکه
مریض هستنند یا حامله اند و یا قاعده هستند و یا زنان شیرده نیازی نیست که
روزه بگیرند اما کسانی که به بهانه های مختلف از انجام روزه گرفتن در این
ماه معاف هستند باید در فرصتی دیگر و بعد از بهبودی
از مریضی یا تمام شدن مدت شیر دادن قضای این روزه را بجا آورند .